Dan maar egoïstisch
17 mei 2021 

Dan maar egoïstisch

Vandaag ga ik impopulaire dingen zeggen. Ik denk ik waarschuw ff, dan ben je voorbereid dat er een ongezouten “Janneiaans” blog aan zit te komen. 😉 Niet omdat ik graag ongenuanceerd wil zijn (love nuance), maar omdat ik denk dat de boodschap simpelweg niet aankomt als hier te licht over gedacht of gesproken wordt.

“Ze stond altijd voor iedereen klaar.” is iets wat velen graag op hun grafsteen lijken te willen hebben, later. Of op z’n minst dat anderen dat over ze zeggen als ze er niet meer zijn. “Goh, die Janne, die stond toch echt altijd voor iedereen klaar he.”

We spreken erover alsof het iets positiefs is, alsof een nobel iemand die áltijd voor anderen klaarstaat en continu in dienst van anderen leeft het voorbeeld is dat we allen moeten volgen. Alsof dat het streven moet zijn, of erger nog: alsof dat het toonbeeld is van een goede vrouw. Klinkt dat al heel erg jaren 50? Welkom in 2021 waarin nog steeds een enorm deel van de jaren 50 leeft in onze huidige maatschappij en denkbeelden.

Nou, je voelt ‘m al aankomen: zo hoef ik niet herinnerd te worden. Sterker nog, zo zál ik waarschijnlijk ook niet herinnerd worden. Het is volgens mij ook echt tijd dat we stoppen die leugen te voeden en een nieuw narratief creëren.

Laat ik maar gelijk de angel eruit halen: natúúrlijk is het fantastisch om er voor anderen te kunnen zijn en om klaar te staan wanneer een dierbare je bijvoorbeeld nodig heeft. Natuurlijk mag je graag een luisterend oor bieden, natuurlijk is empatisch zijn niets slechts en natuurlijk ben je graag een goede vriendin en partner en dochter en moeder en nicht en collega en en en…

Maar daar zit juist gelijk de crux: we vinden balans, de middenweg, het grijze gebied heel lastig. We leven vaak zwart-wit en in alles of niets. En op dit vlak gaan vrouwen (ja, ik chargeer in dit blog even flink) vaak voor ‘alles’. ALTIJD voor iedereen klaar staan. Er altijd zijn. Nooit nee zeggen. Altijd helpen. De beste álles zijn.

…nooit eens voor zichzelf kiezen.
…zichzelf continu wegcijferen
…hun eigen behoeftes niet bevredigen, of sterker nog, niet eens wetend wat die eigen behoeftes dan zijn.
…geen grenzen stellen. (En ook hier: wat zijn mijn grenzen überhaupt?)

Uit angst om egoïstisch gevonden te worden.
Uit angst om zich schuldig te voelen over ‘nee’ zeggen en hun eigen tijd en behoefte ‘boven’ dat van een ander te stellen.

Maar weet je? Dan maar liever egoïstisch.

Want wat is er precies nobel aan om continu voor anderen klaar te staan als je dat vooral doet – stiekem diep van binnen – om aardig gevonden te worden? Om je nodig en gewenst en onmisbaar te voelen?
Om erkend en gevalideerd te worden als mens, als moeder, als dochter, als partner?
Om jezelf goed genoeg te voelen en je eigenwaarde dus te verlenen uit hoeveel je er voor ánderen bent?
Om gezien te worden.
Om gezien te worden als ‘iemand die altijd voor anderen klaar staat’.
Indirect sta je dus niet eens steeds voor anderen klaar omdat je zo’n groot hart hebt en hen aan de lopende band wílt helpen, maar omdat het een patroon is geworden waar JIJ je goed door voelt. (Read that again.)

Maar wanneer sta je voor jezelf klaar?
Wanneer help je jezelf?
Wanneer is het tijd voor jou?
Wanneer laad JIJ op?
Wanneer zijn JOUW behoeftes, grenzen en dromen belangrijk?
Wanneer is het een keer tijd om te zeggen vandaag ben ik er voor mezelf en dat is al meer dan genoeg?
Bovendien: wanneer vraag JIJ eigenlijk om hulp van anderen? Of is dat dan weer ‘zwak’?

Je durft je (diepste) zelf niet onder ogen te komen

Door continu voor anderen klaar te staan en jezelf weg te cijferen ben je niet nobel bezig. Je bent misschien zelfs wel bezig met ontwijkend gedrag. Je eigen gevoelens en emoties vermijdend. Je eigen problemen aan de kant schuivend. Je eigen diepste wensen en verlangens verstoppend. Want die zijn pas echt spannend om recht in de ogen aan te kijken… want dáár kun je op ‘falen’. Anderen helpen? Appeltje eitje. Doen we ff. Komt niet te dichtbij. Maar jezelf helpen? Er echt voor jezelf zijn? Jezelf écht diep van binnen door en door leren kennen? Jezelf geven wat je nodig hebt? Dat is doodeng.

Het is niet nobel om je eigen leven on hold te zetten, in naam van anderen helpen.
Het is niet nobel om er zelf aan onderdoor te gaan, omdat je anderen niet wilt laten vallen.
Het is niet nobel om een oververmoeide moeder te zijn met een kort lontje en een kleine wereld, omdat je nou eenmaal álles voor de kinderen wilt doen en vindt dat je het allemaal zelf moet doen, ook nog.

Het is angst!
Angst voor het onbekende.
Angst voor ‘wat zullen ze over me denken?’
Angst voor afwijzing.
Angst voor falen.
Angst om gezien te worden als egoïst.

Stop met je te verschuilen achter druk zijn met anderen.
Wat zou er gaan gebeuren als je voor jezelf zou gaan kiezen? Zonder je te verantwoorden, zonder dat alleen maar ‘tussen de bedrijven door’ te doen, zonder jezelf ervoor te excuseren? Hoe zou je leven er dán uit kunnen zien?

Want laten we eerlijk zijn: egoïsme is soms prima en zelfs noodzakelijk, want aan je eigen welzijn denken is onmisbaar om te kunnen bestaan en overleven. Een ander hoeft niet altijd voor te gaan. We hebben een bijzonder negatieve associatie bij het woord ‘ego’, terwijl dat simpelweg ‘ik’ betekent. En wat is er nou mis met ‘ik’? We vinden het toch ook niet egoïstisch om te eten? Of te slapen? Of mag je alleen aan jezelf denken als het een eerste levensbehoefte is?

Egoïsme (uit het Latijn en Grieks: ego, εγω, ik), ook wel ikzucht of zelfzucht, is een menselijke eigenschap waarbij iemand streeft naar eigen voordeel en geluk met verwaarlozing van de belangen en het geluk van anderen.” – Wikipedia

Dat klinkt misschien ‘slecht’ en dat is ook wat we hebben geleerd. “Niet zo egoïstisch zijn.” Maar dat wat je nu doet, juist een ander continu het voordeel geven en jezélf verwaarlozen om de belangen en het geluk van anderen voorop te stellen, is het tegenovergestelde. En er zit iets tussenin. Je kunt autonoom leven, de vrijheid ervaren om je eigen keuzes te maken (ja, ook in JOUW voordeel, je gelooft het niet ;-)) en nog steeds anderen helpen. Maar niet langer ten kóste van jezelf.

Soms zal je moeder het jammer vinden dat je niet komt eten, omdat jij nu even behoefte hebt aan alleen zijn.
Soms zullen je kinderen je missen wanneer je er niet bent, omdat jij een carrière hebt en naar je werk moet (wílt!) en omdat je af en toe ook even iets voor jezelf mag doen. Ja, echt.
Soms zal je collega moeten overwerken en kun (en hoef) jij dat niet te voorkomen door te helpen, omdat je zelf al genoeg op je bordje hebt.
Soms gaat je eigen leven even voor dat van een ander. Net als dat dat van een ander soms even voor dat van jou gaat.

Er is een bepaalde balans nodig. Een gezonde balans die (op dit moment) bij je past. En bij je huidige leven past, want ook dat kan veranderen en in fases verschillen. En als dat een balans is waarbij je wel goed voor jezelf zorgt maar ook veel klaar staat voor anderen, prima! Als jij daar gelukkig van wordt en dat belangrijk voor je is, dan is dat een autonome keus. Maar misschien heb jij juist een balans nodig waarin je vooral even bekommert om je eigen leven en behoeften, en alleen af en toe klaarstaat voor anderen wanneer dat echt nodig is. Je staat klaar wanneer je daar de mentale ruimte voor hebt, of de fysieke energie. En dat moet OOK prima zijn. Ook dat is een autonome keus (en soms simpelweg hartstikke noodzakelijk voor je gezondheid en welzijn). Respecteer die keuzes van elkaar. Respecteer verschillende behoeften. Respecteer verschillende grenzen. En zie in dat het ook een kwestie is van het privilege hebben om de ruimte te hebben er voor ánderen te zijn.

Je bent geen betere vrouw als je er altijd voor iedereen bent.
Je bent geen mindere vrouw als je er vooral voor jezelf bent.
We zijn allemaal even veel waard.

Janne

P.S.1 In het begin van het blog zei ik dat ik niet herinnerd wil en zál worden als iemand die altijd voor anderen klaar stond. Ik hoop dat je nu inziet dat de nadruk ligt op ‘altijd’. Want ik weet dat ik op ontzettend veel momenten in mijn leven heb klaargestaan voor anderen. Maar, dat ik ook ontzettend veel heb klaargestaan voor mezelf. Het kan hand in hand gaan. Ik wilde vooral even een statement maken 😉

P.S.2 Wat was de laatste keer dat jij je egoïstisch voelde? En waarom? Laat het hieronder weten in de comments. Natuurlijk hoop ik ook dat je wat aan dit blog hebt en mag je me dat ook altijd laten weten. Zo weet ik waarover ik meer kan schrijven 🙂

Over de schrijver
Oprichter van Anders Kan, auteur van het boek 'Wat nou als het ook anders kan?' (Bestseller 60 lijst + bestseller op Bol) en bekend van haar nuchtere visie op mindset en persoonlijke groei, haar blogs, podcasts & Instagram account. Naast schrijver, ondernemer en coach is Janne gewoon mama en mens.
Lyan
Door

Lyan

op 17 May 2021

Yes, nu even egoïstisch. De laatste keer dat ik dat deed? Vorige week, toen ik mijn man vertelde dat ik bij hem weg ga. Ik ga mij niet langer te veel aanpassen, mezelf in deze relatie proppen. Ik ga ruimte nemen, rechtop staan, in mijn kracht staan. Ik sta in scheiding (ik lig niet in scheiding, dat klinkt zo passief, ik sta in scheiding, actief, in mijn kracht) ik kies voor mezelf. Dat breekt zijn hart, en het geeft het mijne vrijheid. Moeilijke keuze, hele verdrietige gevolgen, en heel bevrijdend. Dan maar egoïstisch, maar met liefde.

Corianne
Door

Corianne

op 17 May 2021

Wel verdraaid! Ik zit midden in deze situatie! Vrijdag m'n eerste therapie sessie gehad hiervoor, omdat ik dit niet meer wil. Ik kan niet voor mezelf zorgen, van mezelf houden. Ik zit vol.. vol van het opzuigen van andermans emoties, waardoor er geen plek meer is voor mij. Totaal geen balans meer. En naast dat opzuigen en bezig zijn met andermans emoties en problematiek. Is er het voortdurende schuldgevoel naar alles en iedereen omdat ik het niet kan bijhouden allemaal. Maar de knop gaat om.. kost tijd, maar heb ook geen keuze meer! Dank Janne

Sabine
Door

Sabine

op 17 May 2021

Ik probeer de laatste 4 maanden eens een keer egoïstisch te zijn maar ik kan (of het lukt) me nog niet. Ik zit sinds 4 maanden in dagtherapie. De reden hiervoor: aanhoudende ontrouw van mijn (ex) man. Ik heb 2j gevochten voor mijn gezin en huwelijk, waarvan ik tot nu dacht dat het mijn droomleven was. We zouden deze maand 30j samen zijn en afgelopen februari 25j getrouwd zijn. Omdat mijn ex de laatste 2j veranderd is in een monster(agressie op ALLE gebied: lichamelijk, sexueel en psychisch. Deze laatste vind ik het ergst!) , heb ik mijn gevecht moeten opgeven. Mijn lijf stond letterlijk op instorten, ik was en ben nog steeds mezelf compleet kwijt. Ik weet zelfs niet wie ik ooit was. Ook nu nog heeft mijn ex me nog in zijn macht al leven we al 8mnd apart. Hij weet op welke knoppen hij moet drukken en stelt alles in het werk om dat ook te doen. Door mijn moeilijke tijd als kind thuis, kom ik er door de therapie achter dat ik al 35j aan het overleven ben en nooit heb geleefd. Pijnlijk maar wil dat niet meer in de toekomst. Ik moet egoïstisch zijn om te kunnen gaan leven maar is verdomd moeilijk omdat ik niet weet wat "leven" is. Het overleven is als het ware vergroeid met mij. Dus nu op zoek naar mezelf en mijn waarden + ernaar proberen te leven. De enorme berg klimmen naar de top lukt me niet, dan loop ik maar rond de berg. Duurt wat langer om mijn doel te bereiken..... Ik wil blijven vechten maar nu voor mezelf en niet meer voor alle anderen.

Kim
Door

Kim

op 18 May 2021

Precies dit!!! Zo zo zo herkenbaar weer, dankjewel!

Mylène
Door

Mylène

op 18 May 2021

Vorig jaar in een traject gezeten waarin ik precies dit heb geleerd. Ik kies bewust voor mijzelf en voor mijn eigen geluk. Tóch vindt ik het soms nog lastig om hierin hard te zijn en voel ik me soms toch nog schuldig. Gelukkig heb ik een geweldige man die dit zelf heel goed kan en waaraan ik me kan optrekken. Als ik het lastig vindt, helpt hij mij knopen doorhakken. Zó fijn om jouw bloedje eerlijke blogs te lezen, ook hieruit put ik weer kracht en inspiratie. You are so right!

Mariska
Door

Mariska

op 18 May 2021

Heel herkenbaar en fijn om te lezen. Het gevoel dat je niet alleen door deze fase hoeft! Bedankt Janne

Sjanaa
Door

Sjanaa

op 18 May 2021

Bedankt Janne! Dit had ik nodig, maar echt nodig!

Mariska Pinxt
Door

Mariska Pinxt

op 20 May 2021

Mijn ex man noemt mij al 6 jaar een egoïst. Ik haat het woord egoïst enorm omdat het me raakt en omdat hij me omschrijft naar mijn dochters als egoïstische vrouw. Ja, ik zorg voor mezelf. Wij hebben co-ouderschap en ja ik heb dus ook een heel fijn leven als mijn meiden er niet zijn. Dan ga ik weekendjes weg met mijn grote liefde en werken wij aan onze relatie en communiceren wij om ons samengestelde gezin vorm te geven. Ik heb met mijn meiden (12 en 14) afgesproken dat wanneer zij vragen hebben over de dingen die ik doe zonder ze, ze daar altijd met mij over in gesprek mogen. Ik ga het woord egoïst omarmen, want door tijd voor mezelf te nemen ben ik wel de leukste versie van mezelf en dus een leuke moeder. En ja, soms moet ik dit tegen mezelf blijven zeggen, wanneer dat stemmetje van schuld zich in mijn hoofd wringt. Dus dank voor jouw blog! Ik ben Mariska Pinxt en een egoïst

Reactie plaatsen

arrow_drop_up arrow_drop_down